یادداشتهای استودیو
مدیریت ریسک و اندازهٔ پوزیشن؛ قبل از ورود به معامله بدانید چقدر میبازید
اندازهٔ پوزیشن را با قانون ۱ تا ۲ درصد و حد ضرر بر پایهٔ ATR حساب کنید؛ با مثال عددی سهم و فارکس، حساب اهرم، و دلیل خطرناک بودن معیار کلی کامل.
بیشتر معاملهگرهای تازهکار وقتشان را صرف پیدا کردن نقطهٔ ورود میکنند: کدام اندیکاتور، کدام الگو، کدام سیگنال. اما سؤالی که سرنوشت حساب را تعیین میکند سادهتر و کمجذابتر است: «اگر این معامله اشتباه از آب درآمد، چقدر از دست میدهم؟»
آمارها هم همین را میگویند. وقتی سازمان بازارهای مالی اروپا (ESMA) در سال ۲۰۱۸ معاملهٔ CFD برای افراد خرد را محدود کرد، بررسی نهادهای ناظر کشورهای عضو نشان میداد که معمولاً ۷۴ تا ۸۹ درصد حسابهای خرد در این معاملات ضرر میکنند. ESMA یکی از دلایل اصلی را «اهرم بیش از حد» دانست، نه نبودِ اندیکاتور خوب.
این مقاله برای معاملهگر خردی است که در فارکس، سهام یا رمزارز معامله میکند، دستی یا با ربات. میخواهیم با چند فرمول ساده و مثال عددی، اندازهٔ هر معامله را طوری تعیین کنیم که یک اشتباه، یا حتی ده اشتباه پشتسرهم، حساب را از بازی بیرون نکند. همهٔ اعداد این مقاله را با یک اسکریپت پایتون حساب و بررسی کردهایم. این متن آموزشی است و توصیهٔ سرمایهگذاری یا وعدهٔ سود نیست.
چرا ضرر بزرگ اینقدر گران است
اول یک حساب سادهٔ ریاضی. اگر ۵۰ درصد حساب را از دست بدهید، برای برگشتن به نقطهٔ اول باید ۱۰۰ درصد سود کنید، نه ۵۰ درصد. چون سود بعدی روی سرمایهٔ کوچکشده حساب میشود.
| افت سرمایه | سود لازم برای جبران |
|---|---|
| ۱۰٪ | ۱۱٫۱٪ |
| ۲۰٪ | ۲۵٪ |
| ۳۰٪ | ۴۲٫۹٪ |
| ۴۰٪ | ۶۶٫۷٪ |
| ۵۰٪ | ۱۰۰٪ |
| ۷۵٪ | ۳۰۰٪ |
فرمولش این است: اگر افت را با L نشان دهیم، سود لازم برابر است با L تقسیم بر (۱ منهای L). تا حدود ۲۰ درصد، جبران کردن هنوز شدنی است. بعد از آن، منحنی تند میشود. پس هدف اول مدیریت ریسک «سود بیشتر» نیست؛ این است که هیچوقت به قسمت تند این جدول نرسید.
قانون ۱ تا ۲ درصد: ریسک را محدود کنید، نه حجم را
قانون معروف میگوید در هر معامله بیش از ۱ تا ۲ درصد حساب را ریسک نکنید. این یک قرارداد رایج بین معاملهگرهاست، نه قانون علمی یا حکم یک نهاد ناظر. اما منطق محکمی پشتش هست.
نکتهٔ مهم این است که «ریسک» در این قانون یعنی مبلغی که اگر حد ضرر فعال شود از دست میدهید، نه ارزش کل معامله. با حساب ۱۰۰ میلیون تومانی و ریسک ۱ درصد، میتوانید سهمی به ارزش ۱۵ میلیون تومان بخرید. شرطش این است که فاصلهٔ ورود تا حد ضرر طوری باشد که اگر قیمت به حد ضرر رسید، فقط حدود یک میلیون تومان ضرر کنید.
چرا اینقدر کم؟ چون رشتههای باخت پشتسرهم از آنچه به نظر میرسد عادیترند. فرض کنید استراتژی شما در ۴۵ درصد معاملات برنده میشود. احتمال اینکه در ۲۵۰ معامله دستکم یکبار ۸ باخت پشتسرهم ببینید حدود ۶۱ درصد است. احتمال ۱۰ باخت پشتسرهم هم حدود ۲۴ درصد است. اینها عدد واقعی است، نه سناریوی بدبینانه. حالا ببینید ۸ باخت پیاپی با ریسکهای مختلف چه میکند:
| ریسک هر معامله | افت حساب بعد از ۸ باخت پیاپی | بعد از ۱۲ باخت پیاپی |
|---|---|---|
| ۱٪ | ۷٫۷٪ | ۱۱٫۴٪ |
| ۲٪ | ۱۴٫۹٪ | ۲۱٫۵٪ |
| ۵٪ | ۳۳٫۷٪ | ۴۶٪ |
| ۱۰٪ | ۵۷٪ | ۷۱٫۸٪ |
با ریسک ۱ درصد، بدترین دورهٔ معمولی یک افت قابلتحمل است. با ریسک ۱۰ درصد، همان دوره شما را به قسمتی از جدول جبران میبرد که برگشت از آن تقریباً ناممکن است. تازه این بخش فنی ماجراست؛ معاملهگری که ۴۰ درصد حسابش رفته، معمولاً تصمیمهای بعدی را هم با ترس یا عجله میگیرد.
حد ضرر را نوسان بازار تعیین کند، نه حوصلهٔ شما: ATR
یک اشتباه رایج این است که اول حجم را انتخاب کنیم و بعد حد ضرر را جایی بگذاریم که ضررش «قابلقبول» باشد. نتیجه حد ضرری است که به رفتار بازار ربطی ندارد. اگر خیلی نزدیک باشد، نوسان عادی قیمت آن را میزند. اگر خیلی دور باشد، ضرر بیدلیل بزرگ میشود.
ترتیب درست برعکس است: اول حد ضرر را بر پایهٔ بازار تعیین کنید، بعد حجم را از روی آن حساب کنید.
یکی از سادهترین ابزارها برای این کار میانگین دامنهٔ واقعی یا ATR است که ولز وایلدر (J. Welles Wilder) در کتاب «New Concepts in Technical Trading Systems» در سال ۱۹۷۸ معرفی کرد. طبق توضیح StockCharts، دامنهٔ واقعی هر کندل بزرگترینِ این سه عدد است:
- سقف منهای کفِ همان کندل؛
- فاصلهٔ سقف تا قیمت بستهشدن کندل قبل؛
- فاصلهٔ کف تا قیمت بستهشدن کندل قبل.
دو گزینهٔ آخر برای این است که گپهای قیمتی هم در نوسان حساب شوند. ATR میانگین هموارشدهٔ همین عدد است و معمولاً با ۱۴ دوره محاسبه میشود. ATR جهت بازار را نشان نمیدهد؛ فقط میگوید قیمت در هر کندل معمولاً چقدر جابهجا میشود.
روش رایج این است که حد ضرر را در فاصلهٔ چند برابر ATR از قیمت ورود بگذارید. ضریبهایی بین ۱٫۵ تا ۳ بین معاملهگرها رایج است، ولی عدد جادویی وجود ندارد. ضریب مناسب به تایمفریم و استراتژی شما بستگی دارد و باید آن را روی دادهٔ خودتان بسنجید. حسن این روش این است که در بازار پرنوسان، حد ضرر خودبهخود دورتر و حجم کوچکتر میشود. در بازار آرام هم برعکس.
فرمول اندازهٔ پوزیشن
همهچیز در یک فرمول خلاصه میشود:
حجم = (سرمایهٔ حساب × درصد ریسک) ÷ (فاصلهٔ ورود تا حد ضرر × ارزش هر واحد حرکت قیمت)
صورت کسر میگوید حاضرید چقدر پول از دست بدهید. مخرج میگوید هر واحد از دارایی، اگر حد ضرر بخورد، چقدر ضرر میدهد. نتیجه را همیشه به پایین گرد کنید، نه به بالا.
مثال ۱: سهم
- سرمایهٔ حساب: ۱۰۰ میلیون تومان
- ریسک هر معامله: ۱٪، یعنی ۱ میلیون تومان
- قیمت ورود: ۵٬۰۰۰ تومان
- ATR چهاردهروزه: ۱۶۰ تومان
- حد ضرر: ۲ برابر ATR زیر قیمت ورود، یعنی ۴٬۶۸۰ تومان (فاصله ۳۲۰ تومان)
حجم برابر است با ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تقسیم بر ۳۲۰، یعنی ۳٬۱۲۵ سهم. ارزش کل این خرید ۱۵٫۶ میلیون تومان است، حدود ۱۵٫۶ درصد حساب. اگر قیمت به حد ضرر برسد، ضرر شما حدود ۱ میلیون تومان است، بهاضافهٔ کارمزد و لغزش قیمت.
یک هشدار مخصوص بازارهایی که دامنهٔ نوسان روزانه دارند، مثل بورس تهران: وقتی سهم در صف فروش قفل میشود، حد ضرر شما اصلاً اجرا نمیشود و ضرر واقعی میتواند چند برابر عدد برنامهریزیشده باشد. در این بازارها نقدشوندگی سهم و احتمال صف را هم جزو ریسک حساب کنید و حجم را محافظهکارانهتر بگیرید.
مثال ۲: فارکس، جفتارز EUR/USD
در فارکس حجم را با «لات» میسنجند. یک لات استاندارد ۱۰۰٬۰۰۰ واحد از ارز پایه است. در جفتارزهایی که ارز دومشان دلار است، مثل EUR/USD، هر پیپ (۰٫۰۰۰۱) در یک لات استاندارد ۱۰ دلار ارزش دارد. یک دهم لات (مینیلات) ۱ دلار و یک صدم لات (میکرولات) ۱۰ سنت.
- سرمایهٔ حساب: ۵٬۰۰۰ دلار
- ریسک هر معامله: ۱٪، یعنی ۵۰ دلار
- ATR چهاردهروزه: ۷۲ پیپ
- حد ضرر: ۱٫۵ برابر ATR، یعنی ۱۰۸ پیپ
حجم برابر است با ۵۰ تقسیم بر (۱۰۸ × ۱۰)، یعنی ۰٫۰۴۶ لات. به پایین گرد میکنیم: ۰٫۰۴ لات. ضرر واقعی در صورت فعال شدن حد ضرر ۴۳٫۲ دلار است، کمی کمتر از سقف ۵۰ دلاری. گرد کردن به بالا (۰٫۰۵ لات) ضرر را به ۵۴ دلار میرساند و قانون خودتان را میشکند.
دو نکته برای جفتارزهای دیگر: در جفتهای ین، مثل USD/JPY، هر پیپ ۰٫۰۱ است و ارزشش به نرخ روز ین بستگی دارد. در جفتهایی که دلار در آنها نیست هم باید ارزش پیپ را به ارز حسابتان تبدیل کنید. مطمئنترین راه این است که ارزش پیپ و اندازهٔ لات را از مشخصات قرارداد در پلتفرم خود بروکر بخوانید.
همین فرمول در چند خط کد
اگر حجم را در اکسل، اسکریپت یا ربات معاملاتی حساب میکنید، منطقش همین چند خط است. این تابع را روی هر دو مثال بالا اجرا کردهایم و با چند آزمون (از جمله اینکه ضرر هیچوقت از سقف ریسک بیشتر نشود) بررسی کردهایم:
import math
def position_size(equity, risk_pct, entry, stop, value_per_point=1.0, step=1.0):
"""حجمی که اگر حد ضرر فعال شود، حداکثر risk_pct از حساب را از دست بدهید."""
risk_cash = equity * risk_pct
loss_per_unit = abs(entry - stop) * value_per_point
if loss_per_unit == 0:
raise ValueError("حد ضرر نمیتواند با قیمت ورود برابر باشد")
units = risk_cash / loss_per_unit
return round(math.floor(units / step + 1e-9) * step, 8)
# سهم: حساب ۱۰۰ میلیون تومانی، ریسک ۱٪، ورود ۵٬۰۰۰، ATR=۱۶۰، حد ضرر ۲×ATR
print(position_size(100_000_000, 0.01, 5_000, 5_000 - 2 * 160)) # 3125.0
# فارکس: حساب ۵٬۰۰۰ دلاری، ریسک ۱٪، EUR/USD، حد ضرر ۱۰۸ پیپ، هر لات ۱۰۰٬۰۰۰ واحد
print(position_size(5_000, 0.01, 1.1000, 1.0892, 100_000, 0.01)) # 0.04
پارامتر step کوچکترین گام حجم است: برای سهم ۱ و برای بیشتر حسابهای فارکس ۰٫۰۱ لات. کارمزد، اسپرد و لغزش قیمت در این تابع نیامدهاند؛ اگر نسبت به فاصلهٔ حد ضرر قابلتوجهاند، آنها را به loss_per_unit اضافه کنید.
اهرم: سقف مجاز، نه مقدار پیشنهادی
در مثال فارکس، ارزش اسمی ۰٫۰۴ لات (۴٬۰۰۰ یورو) با فرض نرخ ۱٫۱۰ حدود ۴٬۴۰۰ دلار است. یعنی اهرم مؤثر شما کمتر از ۱ است، حدود ۰٫۸۸ برابر. اهرم مؤثر را اینطور حساب کنید: ارزش اسمی همهٔ پوزیشنهای باز تقسیم بر سرمایهٔ حساب.
حالا همان حساب ۵٬۰۰۰ دلاری را در نظر بگیرید که با همان حد ضرر یک لات کامل باز میکند. ارزش اسمی ۱۱۰٬۰۰۰ دلار میشود و اهرم مؤثر ۲۲ برابر. اگر حد ضرر بخورد، ۱٬۰۸۰ دلار، یعنی ۲۱٫۶ درصد حساب، با یک معامله از بین رفته است. نکتهٔ نگرانکننده این است که بروکر جلوی این کار را نمیگیرد. با اهرم ۱:۵۰۰، وجه تضمین لازم فقط ۲۲۰ دلار است. حتی با سقف ۱:۳۰ اروپا هم ۳٬۶۶۷ دلار کافی است.
نهادهای ناظر برای حسابهای خرد سقف اهرم گذاشتهاند:
- اتحادیهٔ اروپا (ESMA): ۳۰ به ۱ برای جفتارزهای اصلی؛ ۲۰ به ۱ برای جفتارزهای غیراصلی، طلا و شاخصهای اصلی؛ ۱۰ به ۱ برای کالاهای دیگر و شاخصهای غیراصلی؛ ۵ به ۱ برای سهام؛ ۲ به ۱ برای رمزارز. بهعلاوه بستن اجباری پوزیشنها وقتی موجودی به ۵۰ درصد وجه تضمین لازم برسد و حمایت از موجودی منفی (ضرر بیشتر از موجودی حساب نمیشود).
- آمریکا (CFTC): طبق بند ۵٫۹ مقررات CFTC، حداقل وجه تضمین در فارکس خرد ۲ درصد ارزش اسمی برای جفتارزهای اصلی (معادل اهرم ۵۰ به ۱) و ۵ درصد برای بقیه (۲۰ به ۱) است.
بروکرهایی که زیر نظر این نهادها کار نمیکنند، گاهی اهرمهای چندصدبرابری میدهند. اما اهرمی که بروکر در اختیارتان میگذارد فقط سقف است. مقداری که واقعاً استفاده میکنید را باید فرمول اندازهٔ پوزیشن تعیین کند.
یک محدودیت مهم را هم فراموش نکنید: حد ضرر تضمین نمیکند که دقیقاً در همان قیمت بسته شوید. در گپ آخر هفته، خبر غیرمنتظره یا بازار کمعمق، سفارش در قیمت بدتری اجرا میشود. اینجاست که اهرم بالا یک لغزش معمولی را به فاجعه تبدیل میکند.
معیار کلی (Kelly): فرمول درست، استفادهٔ خطرناک
اگر ۱ تا ۲ درصد فقط یک قرارداد است، آیا راهی علمی برای پیدا کردن اندازهٔ بهینه وجود ندارد؟ جواب معروفش معیار کلی است. جان کلی، پژوهشگر آزمایشگاه بل، در سال ۱۹۵۶ در مقالهٔ «A New Interpretation of Information Rate» نشان داد که کسی که در یک شرطبندی تکراری برتری دارد، با چه کسری از سرمایه سریعترین رشد بلندمدت را به دست میآورد.
برای معاملهای با احتمال برد p، احتمال باخت q (برابر ۱ منهای p) و نسبت سود به ضرر b، فرمول این است:
f* = p − q ÷ b
مثال: استراتژیای با ۴۵ درصد برد که هر برد ۱٫۵ برابر هر باخت سود میدهد. امید ریاضیاش مثبت است: هر معامله بهطور میانگین ۰٫۱۲۵ برابرِ مبلغ ریسک سود دارد. کسر کلی میشود ۰٫۴۵ منهای ۰٫۵۵ تقسیم بر ۱٫۵، یعنی ۸٫۳ درصد سرمایه در هر معامله. این چهار تا هشت برابر قانون ۱ تا ۲ درصد است. پس چرا معاملهگرهای حرفهای از آن استفاده نمیکنند؟
مشکل اول: حتی با اعداد دقیق، مسیرش ترسناک است
ادوارد تورپ، که کلی را اول در بلکجک و بعد در مدیریت صندوق به کار برد، در فصلی که دربارهٔ این معیار نوشته نشان میدهد که با کلی کامل، احتمال اینکه سرمایه زمانی به نصف برسد ۵۰ درصد است. با «نیمکلی»، یعنی نصف آن کسر، این احتمال به یکهشتم (۱۲٫۵ درصد) میرسد، در حالی که سهچهارم نرخ رشد حفظ میشود. (این اعداد از تقریب پیوستهٔ تورپ و برای افق زمانی نامحدودند.) به نوشتهٔ تورپ، تجربهٔ خودش و گزارش بسیاری از بازیکنان بلکجک نشان میدهد که بیشتر آدمها آرامش نیمکلی یا عددی نزدیک به آن را ترجیح میدهند و حاضرند یکچهارم نرخ رشد را برایش بدهند.
مشکل دوم: شما p و b را نمیدانید
در بلکجک احتمالها را میشود حساب کرد. در بازار، p و b را از دادههای گذشته تخمین میزنید و این تخمین تقریباً همیشه خوشبینانه است. حالا فرض کنید نرخ برد واقعیِ همان استراتژی ۴۰ درصد باشد، نه ۴۵. با همان نسبت ۱٫۵، امید ریاضی دقیقاً صفر میشود و کسر کلی هم صفر. یعنی کسی که بر اساس تخمین ۴۵ درصدی ۸٫۳ درصد ریسک میکرد، در عمل روی یک بازی بدون برتری با حجم سنگین شرط میبست. تورپ هم همین را میگوید: بیشبرآورد برتری و بیششرطبندی خیلی سنگینتر از کمشرطبندی جریمه میشود.
فرمول کلی فرضهای دیگری هم دارد که در بازار بهسختی برقرارند: احتمالهای معلوم و ثابت، و معاملاتی که نتیجهشان مستقل از هم است. برای همین بهتر است کسر کلی را سقف بدانید، نه هدف. معاملهگری که کلی را حساب میکند و بعد کسر کوچکی از آن را برمیدارد، معمولاً به همان محدودهٔ ۱ تا ۲ درصد برمیگردد.
شبیهسازی: چهار اندازهٔ ریسک، یک استراتژی
برای اینکه این حرفها ملموس شود، همان استراتژی فرضی (۴۵ درصد برد، نسبت سود به ضرر ۱٫۵) را ۲۰٬۰۰۰ بار، هر بار برای ۲۵۰ معامله، با چهار اندازهٔ ریسک شبیهسازی کردیم. «افت از سقف» یعنی بیشترین فاصلهای که حساب از بالاترین نقطهٔ قبلیاش پایین آمد.
| ریسک هر معامله | میانهٔ سرمایهٔ پایانی | احتمال افت ۳۰٪ از سقف | احتمال افت ۵۰٪ از سقف | احتمال رسیدن به نصف سرمایهٔ اولیه |
|---|---|---|---|---|
| ۱٪ | ۱٫۳۶ برابر | ۰٫۶٪ | تقریباً صفر | تقریباً صفر |
| ۲٪ | ۱٫۷۷ برابر | ۲۵٪ | ۰٫۹٪ | ۰٫۳٪ |
| ۴٫۲٪ (نیمکلی) | ۲٫۷۷ برابر | ۹۴٪ | ۳۶٪ | ۹٪ |
| ۸٫۳٪ (کلی کامل) | ۴٫۰۱ برابر | ۱۰۰٪ | ۹۷٪ | ۴۱٪ |
در نگاه اول، ستون دوم وسوسهانگیز است. اما این ستون فقط وقتی درست است که نرخ برد واقعاً ۴۵ درصد باشد. همین شبیهسازی را با نرخ برد ۴۰ درصد (امید ریاضی صفر) تکرار کردیم:
| ریسک هر معامله | میانهٔ سرمایهٔ پایانی | احتمال افت ۵۰٪ از سقف | احتمال رسیدن به نصف سرمایهٔ اولیه |
|---|---|---|---|
| ۱٪ | ۰٫۹۸ برابر | ۰٫۱٪ | تقریباً صفر |
| ۲٪ | ۰٫۹۳ برابر | ۱۶٫۵٪ | ۹٫۳٪ |
| ۴٫۲٪ | ۰٫۷۳ برابر | ۸۰٪ | ۵۱٪ |
| ۸٫۳٪ | ۰٫۲۸ برابر | ۹۹٫۹٪ | ۸۵٪ |
با ریسک ۱ درصد، اشتباه در تخمین برتری فقط یعنی یک سال بیحاصل. با ریسک کلی کامل، یعنی از دست رفتن بیشتر حساب. ریسک کوچک یعنی خریدن بیمه در برابر خطای خودتان. این شبیهسازی کارمزد، اسپرد و لغزش را حساب نکرده و معاملات را مستقل فرض کرده است. در دنیای واقعی، هر دو فرض اوضاع را بدتر میکنند.
چکلیست پیش از هر معامله
- حد ضرر را از ساختار بازار یا ATR تعیین کنید، پیش از اینکه به حجم فکر کنید.
- سقف ریسک را بنویسید: درصدی از حساب که اگر حد ضرر بخورد از دست میرود. برای بیشتر معاملهگرهای خرد، ۱ درصد نقطهٔ شروع معقولی است.
- حجم را با فرمول حساب و به پایین گرد کنید. ارزش پیپ و اندازهٔ لات را از مشخصات قرارداد بروکر بخوانید.
- ریسک کل پوزیشنهای باز را جمع بزنید. سه معاملهٔ همجهت روی جفتارزهای همبسته، مثل EUR/USD و GBP/USD، در عمل یک معاملهٔ بزرگترند. برای مجموع ریسکهای باز هم برای خودتان سقف بگذارید.
- اهرم مؤثر را چک کنید: ارزش اسمی تقسیم بر سرمایه. اگر عدد بزرگی دیدید، ببینید آیا فاصلهٔ حد ضرر واقعاً اینقدر کوچک است یا جایی اشتباه کردهاید.
- قانون توقف داشته باشید. مثلاً بعد از رسیدن به سقف ضرر روزانه یا هفتهای که برای خودتان تعیین کردهاید، معامله را تا دورهٔ بعد متوقف کنید. عددش سلیقهای است، داشتنش نه.
اگر ربات معاملاتی دارید
ربات بهترین جا برای اجرای این قانونهاست، به این شرط که اندازهٔ پوزیشن داخل کد ربات و جدا از منطق سیگنال حساب شود، نه بهصورت یک عدد ثابت در تنظیمات. ربات باید پیش از هر سفارش موجودی واقعی حساب را بخواند، ATR را تازه حساب کند، حجم را با فرمول بالا بسازد و اگر نتیجه از سقف ریسک یا اهرم مجاز بیشتر بود، سفارش را رد کند. در مقالهٔ «ربات معاملاتی با عامل هوش مصنوعی» در همین سایت، نشان دادهایم که این کنترلها چطور به شکل یک دروازهٔ مستقل پیش از ارسال سفارش پیاده میشوند.
جمعبندی
نقطهٔ ورود خوب تعیین میکند چقدر شانس دارید. اندازهٔ پوزیشن تعیین میکند چند بار میتوانید اشتباه کنید و هنوز در بازی بمانید. اول حد ضرر را از نوسان بازار بگیرید، بعد حجم را با فرمول سادهای بسازید که ضرر هر معامله را به ۱ تا ۲ درصد حساب محدود کند. اهرم را سقف مجاز بدانید، نه هدف. معیار کلی را هم فقط برای فهمیدن حد بالای ریسک به کار ببرید. هیچکدام از اینها سود را تضمین نمیکند؛ فقط مطمئن میشوید که اگر برتری واقعی دارید، فرصت میکند خودش را نشان دهد.
اگر ربات یا سامانهٔ معاملاتی دارید و میخواهید محاسبهٔ حجم، سقف ریسک و کنترلهای پیش از سفارش را در آن پیاده یا بازبینی کنید، از صفحهٔ «سفارش سامانه» در سایت بهوندی با ما در تماس باشید.
این مقاله فقط جنبهٔ آموزشی دارد و توصیهٔ سرمایهگذاری یا معامله نیست. معامله با اهرم میتواند به از دست رفتن تمام سرمایه منجر شود.
نظرها
هنوز نظری نیست. اولین نظر را شما بنویسید.